Odkrywanie Marsa, cz.2

converted PNM file

Planeta Mars jest jedną z najbardziej ciekawych planet Układu Słonecznego. Ostatnie badania na powierzchni „Czerwonej Planety” potwierdzają, że niegdyś kwitło na niej życie.

Curiosity w akcji

Martian_rover_Curiosity_using_ChemCam_Msl20111115_PIA14760_MSL_PIcture-3-br2                                                 Curosity  na Marsie

Dokładnie 12 listopada 2011 roku z powierzchni Ziemi w kierunku czwartej planety Układu Słonecznego wystartował pojazd badawczy Curiosity w ramach programu badawczego Mars Science Laboratory (MLS ). Na obcym gruncie wylądował dokładnie 6 sierpnia 2012 roku. Miejscem lądowania był krater Gale o średnicy 154 kilometrów, leżący na południe od równika. Któż mógłby spodziewać się, że w sumie w niedługim czasie ludzkość będzie zmuszona fundamentalnie zmienić swoje podejście do kwestii istnienia życia pozaziemskiego? Zanim przejdę do omówienia sensacyjnych danych przesłanych przez robota, po krótce omówię czym w ogóle jest maszyna skonstruowana przez NASA. Curosity Rover nazywany potocznie „łazikiem”,  to sześciokołowy pojazd wyposażony w zautomatyzowane laboratorium o charakterze naukowo – badawczym oraz m.in. oprzyrządowanie badawcze, awionikę, system nawigacji i komunikacji. Zasilany jest za pomocą radioizotopowego generatora termoelektrycznego- rodzaju generatora prądu elektrycznego zasilanego przez energię elektryczną powstałą w wyniku wydzielania się ciepła poprzez rozpad izotopu promieniotwórczego. Na marginesie wyjaśnię, że tzw. radioizotopy są pierwiastkami o niestabilnych jądrach atomowych, które ulegają reakcjom jądrowym ( syntezy lub rozpadu ). W wyniku tych reakcji tworzą się nowe jądra atomowe, wytwarzana jest energia i w zdecydowanej większości przypadków emitowane jest promieniowanie gamma. Wkład w budowę Curiosity mają również Polacy- firma VIGO System S.A.- która opracowała detektory na podczerwień MCT.

Jak możemy przeczytać za pośrednictwem wikipedii misją łazika w ramach programu badawczego jest ocena „możliwości występowania potencjalnych warunków do życia w przeszłości, zbadania możliwości utrzymania się życia organicznego na Marsie, wykonania pomiarów meteorologicznych, poszukiwania pierwiastków biogennych, badania stopnia wilgotności gleby oraz poszukiwanie wody i związków mineralnych z nią związanych, przeprowadzenia pomiarów widma wysokoenergetycznego promieniowania naturalnego, zbadania składu skał  i gleby oraz określenia charakterystyki możliwych cyklów hydrologicznych na badanej planecie.”

Teoria, według której na Marsie panowały odpowiednie warunki do rozwoju życia nabrała większego sensu w grudniu 2014 roku. W tamtym czasie czasopismo naukowe „Science” podało do publicznej wiadomości, że Curosity wykrył wewnątrz krateru Gale ślady powtarzających się emisji metanu do atmosfery ( badania trwały od 2013 roku ). Na naszej planecie ten związek organiczny związany jest w 95% z cyklami charakterystycznymi dla organizmów żywych ( roślin i zwierząt ). Na konferencji prasowej John Grotzinger z California Institute of Technology w Pasadenie stwierdził:  Istnieje możliwość, że substancje te pochodzą od organizmów żywych. Musimy po prostu brać uwagę taką możliwość. Z kolei Sushil Atreya z Uniwersytetu w Michigan dodał ostrożniej: „Te okresowe znaczne wzrosty zawartości metanu w atmosferze – szybki wzrost a później spadek – wskazują, że ich źródło musi być stosunkowo niewielkie. Może być wiele takich źródeł, biologicznych i niebiologicznych, takich jak np. reakcje zachodzące między wodą i skałami”.                                                                           

Co więcej, podczas podróży do Góry Sharp odkryto ślady erozji wodnej oraz osady typowe dla molekuł organicznych oraz płynącej wody. To, że w dalekiej przeszłości na Marsie była woda wiadomo było już po dwóch miesiącach pobytu łazika na obcym globie, kiedy wykryto koryto po wyschniętej rzece. W kwietniu 2015 roku ukazały się jednak kolejne ewolucyjne dane. Curiosity natknął się na powierzchni Czerwonej Planety na śladowe ilości azotu, który stanowi  bardzo ważny pierwiastek w procesach życiowych organizmów żywych. Najważniejszą informacją jest jednak fakt istnienia wody na Marsie! Zdaniem naukowców płynna woda istnieje pod powierzchnią planety. Dla astronomów było to spore zaskoczenie, bowiem byli oni przekonani, że niskie temperatury panujące na planecie uniemożliwiają występowanie wody w stanie ciekłym. Na początku badania wykazały, że tamtejsza gleba zawiera solankę, czyli połączenie wody, soli i nadchloranu wapnia. Substancje te powodują niezamarzanie wody, nawet przy temperaturze -70 stopni Celsjusza. Zaznaczmy, że w południe na równiku temperatura powierzchni Marsa oscyluje w granicach 20 stopni Celsjusza, natomiast na samych biegunach wynosi ona około -153 stopni Celsjusza. Czy zatem możemy spodziewać się odnalezienia w wodzie organizmów żywych? Członek zespołu badawczego Curiosity- Morten Bo Madsen z Uniwersytetu w Kopenhadze- powiedział: „Wprawdzie na Ziemi istnieją organizmy – haplofile, które są w stanie żyć w tak słonym środowisku, ale na Marsie dodatkowo jest ono bardzo suche i zimne, dodatkowo promieniowanie kosmiczne czyni to miejsce bardzo wrogim dla życia”. Tymczasem prof. Andrew Coates, dyrektor badań planetarnych z centrum laboratoryjno  – badawczego Mullard Space w Wielkiej Brytanii oznajmił, że na Marsie mamy również do czynienia z wodą znaną z Ziemi! Występowanie płynnej wody jest przełomowym odkryciem, jednak aby życie mogło rozkwitać na powierzchni planety musi panować odpowiednio niski poziom promieniowania. W przypadku człowieka dopuszczalna dawka promieniowania gamma wynosi mniej niż 1 siewiert ( Sv ). Tymczasem w 2013 roku dokonano pomiaru tego czynnika na Marsie i wyniósł on 1,01 siewiertów ( SV),  co oznacza, że nawet najbardziej wytrwałe mikroby nie byłyby w stanie przetrwać w marsjańskich warunkach. Oznacza to, że życie, jeżeli istnieje, musi rozwijać się pod powierzchnią planety.

Tajemnica istnienia życia na Marsie wcale nie powstała w ostatnich latach, ale co najmniej około 40 lat temu. W 1976 roku sonda Viking 1 zrobiła zdjęcie strukturze, która przypominała ludzką twarz. Co ciekawe zdjęcie wykonane przez Odyssey w 2004 i 2006 roku jest bardzo podobne premierowego sprzed 39 lat. Chociaż dla większości uczonych kwestia istnienia życia pozaziemskiego jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych, to zyskuje ona coraz szersze grono zwolenników. Zdaniem fizyka dr Johna Brandenburga „twarz” została wykonana poprzez ingerencję istot inteligentnych. Okazało się również, że zdjęcia z 1998 i 2001 roku, które wykazały znacznie mniejsze podobieństwo do ludzkiej twarzy zrobione zostały pod znacznym kątem, a nie bezpośrednio nad fotografowany obiektem, co przyczyniło się do błędnej interpretacji fotografii. Fizyk zauważył też duże podobieństwo pomiędzy twarzą marsjańską, a głowami wytwarzanymi przez starożytną kulturę Olmeków z Meksyku, a także egipskim Sfinksem z Gizy. Według niego struktury do złudzenia wyglądające na piramidy także są tworami nienaturalnymi. Pamiętajmy, że oceniając obiekty na Marsie koniecznie trzeba brać pod uwagę erozję, która znacząco przyczyniła się do zniekształcenia ich kształtu.

Brandenburg w swojej bardzo ciekawej publikacji „Death on Mars” pisze, że przeszłości na północnej półkuli istniał ocean, co z resztą przyznaje wielu innych badaczy zajmujących się studiowaniem powierzchni Marsa. Oprócz tego dodaje, że w jego pobliżu rozwijała się cywilizacja, która osiągnęła prymitywny poziom rozwoju. Uczony twierdzi na podstawie badań, że poziom wody na Marsie był wystarczający, by pokryć powierzchnię planety na głębokość 300 metrów. Fakt, że ocean był obecny na Marsie dowodzi również, że warunki atmosferyczne na Marsie musiały być ziemskie. Wodniste środowisko wspiera i chroni życie przed promieniowaniem UV, a także zapewnia minerały do jego wzrostu. Według Brandenburga: „Jeżeli Mars posiadał ocean, żyjące organizmy prawdopodobnie w nim żyły”.

Źródła:

  1. Brandenburg J., „Death on Mars”, wyd. Adventures Unlimited Press, Kempton 2015
  2. jpl.nasa.gov/msl/
  3. tvn24.pl/informacje-pogoda/ciekawostki,49/pod-powierzchnia-marsa-jest-plynna-woda,164666,1,0.html
  4. newsweek.pl/jest-ciekla-woda-na-marsie-,artykuly,361117,1.html
  5. national-geographic.pl/aktualnosci/pokaz/curiosity-od-roku-na-marsie-5-najciekawszych-odkryc/
  6. pl.wikipedia.org/wiki/Curiosity_Rover
Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Zagadki kosmosu. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s